koinonio.JPG

Ένας κοινωνιολόγος εξηγεί γιατί το Survivor σπάει κάθε ρεκόρ τηλεθέασης σε Κύπρο και Ελλάδα.

Γιατί το Survivor,  ένα ριάλιτι, με επιτυχημένο μεν παρελθόν, καθώς φέτος παρακολουθούμε τον τέταρτο κύκλο του, αλλά που η επιτυχία του όπως και των πλείστων ριάλιτι του παρελθόντος «ξεφούσκωσε» πολύ γρήγορα, σήμερα σπάει κάθε ρεκόρ τηλεθέασης σε Κύπρο και Ελλάδα, σε δύο κοινωνίες που μετά βίας επιβιώνουν;

Γιατί ο τηλεθεατής επί τρεις και πλέον ώρες, τέσσερις φορές την εβδομάδα κάθεται στο καναπέ του και παρακολουθεί φανατικά εδώ και τρείς μήνες περίπου, δύο ομάδες να αγωνίζονται με κάθε μέσω για ένα πιάτο φαΐ, ενώ παράλληλα είναι στα πρώτα θέματα συζήτησης σε παρέες που το παρακολουθούν και μη, καθώς επίσης βρίσκεται πρώτο στις συζητήσεις και στα σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, από την πρώτη μέρα μετάδοσης τους;

Έχει επίσης απασχολήσει το ελληνικό κοινοβούλιο και εκπαιδευτικούς, οι οποίοι κρούουν το καμπανάκι του κινδύνου για την επίδραση του στους εφήβους και τα παιδιά.

Σε αυτά τα ερωτήματα και σε άλλα ζητήσαμε και πήραμε απαντήσεις από την γ.γ. του Συνδέσμου Κοινωνιολόγων Κύπρου, Σεβαστή Σπανού, η οποία μας τόνισε ότι η απήχηση που έχει σήμερα το «Survivor» φανερώνει πιο πολλά για την κοινωνία μας που το παρακολουθεί, παρά για το ίδιο το ριάλιτι.

 «Φανερώνει από μίας πλευρά τη φτώχεια της κοινωνικής ζωής, τη συρρίκνωσή της και την αντικατάστασή της από την ψηφιακή. Δείχνει το πόσο η οθόνη της τηλεόρασης ή του υπολογιστή μας έχει γίνει υποκατάστατο της πραγματικής ζωής, της παρέας, της συζήτησης, της συλλογικής διασκέδασης»  αναφέρει. Η κ. Σπανού υπογραμμίζει ότι ένα μεγάλο μερίδιο της δυναμικής του συγκεκριμένου ριάλιτι οφείλεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης,  καθώς για πρώτη φορά σε ριάλιτι  ο τηλεθεατή έχει την δυνατότητα να έχει ρόλο, σχολιάζοντας, κρίνοντας και κατακρίνοντας.

Από την άλλη πλευρά επισημαίνει ότι το ριάλιτι επιβίωσης είναι μια μικρογραφία της σημερινής πραγματικότητας του μέσου τηλεθεατή, η οποία έχει καταντήσει ένας καθημερινός αγώνας επιβίωσης, με ανθρωποφαγικές διαστάσεις, λόγω της οικονομικής κρίσης που έχει επηρεάσει σχεδόν όλα τα κυπριακά νοικοκυριά.

«Η πείνα και η ανέχεια δεν είναι πλέον κάτι μακρινό στον μέσο κύπριο. Ο εφιάλτης τους πλανιέται πάνω από πολλά κυπριακά νοικοκυριά και κυρίως πάνω από τους νέους, οι οποίοι σύμφωνα και με τα νούμερα τηλεθέασης είναι και το μεγαλύτερο κοινό του» εξηγεί η γ.γ. του κυπριακού Συνδέσμου Κοινωνιολόγων.

«Οι παίκτες πεινάνε και αγωνίζονται με κάθε μέσω για ένα πιάτο ρύζι. Επομένως, είναι μια παρηγοριά, το βράδυ από τον καναπέ μας να αφήνουμε στην άκρη τα δικά μας προβλήματα και για τρεις και πλέον ώρες, τέσσερις φορές την εβδομάδα να βλέπουμε τα χειρότερα» προσθέτει.
 
Σύγχρονη αρένα του Κολοσσαίου
 
Γι' αυτό τονίζει ότι είναι παρηγορητικό και αναμενόμενο σε μια κοινωνία που στο πρόσφατο παρελθόν της η δύναμη του χρήματος είχε μεγαλύτερη αξία και κοινωνική υπόσταση από ότι οι άυλες αξίες, να παρακολουθεί από την κλειδαρότρυπα ανθρώπους που περνούν δοκιμασίες,  όχι σκληρότερες τις περισσότερες φορές από αυτές στις οποίες ο ίδιος υποβάλλεται στην πραγματική ζωή, όπως φτώχεια, ανεργία, αναξιοπρέπεια, μοναξιά, προδοσία.

Η κ. Σπανού αναφέρει ακόμα ότι η απόλυτη κυριαρχία του «Survivor», οφείλεται και στο ότι είναι ένα ριάλιτι ζωντανό με πλοκή, σασπένς, που διαδραματίζεται σε ένα ειδυλλιακό τοπίο που όλοι λίγο πολύ θέλουμε να βρεθούμε. Επίσης σε αυτό συμμετέχου «διάσημοι» και «μαχητές», οι οποίοι  με καλογυμνασμένα κορμιά, ίντριγκες, στρατηγικές, κλίκες και καυγάδες αγωνίζονται για την επιβίωση με θεμιτά και αθέμιτα μέσα, θυμίζοντας σύγχρονη ρωμαϊκή αρένα.

Ένα σύγχρονο Κολοσσαίο, με ανθρωποφαγικό στιλ, που ξυπνά αρχέγονα ένστικτα, που ο θάνατος σου είναι η ζωή μου, έχει τον προαιώνιο αγώνα μεταξύ διάσημων και θνητών, φαίνεται να έχει όλα τα στοιχεία που χρειάζονται την συγκεκριμένη χρονική περιόδο για να καθηλώνει τον κόσμο μπροστά από μια οθόνη να το παρακολουθεί από απόσταση και με την άνεσή τους, σύμφωνα με την κ. Σπανού.
 
Δημιουργεί λανθασμένα πρότυπα
 
Απαντώντας σε άλλη ερώτηση η γγ του Συνδέσμου, ανέφερε ότι το ανησυχητικό από όλη αυτή την κατάσταση είναι το γεγονός ότι δημιουργούνται λάθος πρότυπα και ταυτίσεις και κυρίως στους νέους.

«Π.χ. κάποιος νέος ο οποίος έχει περιττά κιλά και ο κρυφός πόθος του είναι ένα τέλειο κορμί, παρακολουθώντας το συγκεκριμένο ριάλιτι μπαίνει στην λογική ότι για να το αποκτήσει θα πρέπει να υποβληθεί σε εξαντλητική πείνα θέτοντας πιθανόν σε κίνδυνο την υγεία του και επεκτείνοντας την μάστιγα της ανορεξία, η οποία ταλανίζει μεγάλη μερίδα των νέων», ανέφερε.

Επίσης η κ. Σπανού υπογραμμίζει το συσχετισμός μπορεί να γίνει από τους νέους οι οποίοι προσπαθούν να μπουν στην επαγγελματική αρένα, ότι όπως στον Άγιο Δομίνικο το καλογυμνασμένο σώμα ήταν ένα από τα βασικά κριτήρια συμμετοχής έτσι και στον εργασιακό στίβο το καλογραμμένο κορμί, θα αποτελέσει βασικό προσόν για  να εργαστεί.

«Δηλαδή τα καλοχτισμένα κορμιά, οι κλίκες, οι ίντριγκες, τα πισώπλατα μαχαιρώματα, η τυφλή υπακοή στους κανόνες επίσης , ακόμα και τους πιο γελοίους και παράλογους, είναι αυτονόητα και επιβεβλημένα για όσους θέλουν να παραμείνουν στο παιχνίδι, άρα απενοχοποιούνται και δεν είναι ντροπή προκειμένου να επιβιώσεις και στην πραγματική ζωή και ειδικά στο επαγγελματικό στίβο που η επιβίωση έχει γίνει καθημερινός αγώνας, εξηγεί η κ. Σπανού.
 
Δύναμη να ανασυνταχθεί

Από την άλλη το ριάλιτι το οποίο σύμφωνα με την κ Σπανού είναι μια αντανάκλαση της πραγματικότητας που βιώνουμε πέραν από τις ώρες που προσφέρει στο κοινό του να ξεφύγει από την καθημερινότητα του παρακολουθώντας τα χειρότερα, μπορεί να αποτελέσει και κινητήρια δύναμη ο τηλεθεατής να ξαναβρεί τη χαμένη φόρμα και να ξυπνήσει μέσα του ο survivor και να σηκωθεί και να ανασυνταχθεί και να διεκδικήσει πιο δυναμικά την ζωή του.

Φαινόμενο fast food

Tο «Survivor» (Επιζήσας) πρωτομεταδόθηκε στην χώρα μας το 2003 και το τωρινό είναι η τέταρτη εκδοχή του. Όπως συχνά συμβαίνει στην τηλεόραση και την ιστορία, το παλιό επιστρέφει με το ένδυμα του καινούριου, κάνοντας ένα σχετικά καλό deal, τουλάχιστον στην αρχή της μετάδοσης τους.

Όπως π.χ. τα διάφορα τηλεπαιχνίδια που βλέπουμε τα τελευταία τρία τέσσερα χρόνια να επανέρχονται στις οθόνες μας, κερδίζοντας στην αρχή το ενδιαφέρον των τηλεθεατών, το οποίο όμως σε σύντομο χρονικό διάστημα ξεφουσκώνει. Είναι το φαινόμενο  πυροτέχνημα ή fast food, το γρήγορο φαγητό, νόστιμο μεν που το βαριέσαι όμως εύκολα, ενώ και η ωφελιμότητα του στον άνθρωπο είναι υπό αμφισβήτηση, όπως μας  εξηγεί η κ. Σπανού.

Διευκρινίζει επίσης ότι στις κύριες αιτίες που το «Survivor» έχει τόσους πιστούς τηλεθεατές είναι και η ένδεια των άλλων ψυχαγωγικών προγραμμάτων, καθώς η οικονομική κρίσης έχει συρρικνώσει στο ελάχιστο την λεγόμενη καλή τηλεόραση.

Χαρακτηριστικά αναφέρει ότι καλή ψυχαγωγική τηλεόραση, με φαντασία, που να μας κεντρίζει το ενδιαφέρον, να μας διασκεδάζει και να μας συγκινεί έχουμε να δούμε στους δέκτες μας από την εποχή του «Παρά Πέντε» και της « Αίγας Φούξιας».

«Υπάρχουν άνθρωποι που δεν βλέπουν τηλεόραση ή βλέπουν ελάχιστη, όμως αν κάποιος έχει το βράδυ ανοιχτή τη συσκευή του, το πιθανότερο είναι να βλέπει το Survivor», αναφέρει η κ. Σπανού για να προσθέσει ότι παρότι η επικαιρότητα προσφέρει ανεξάντλητο υλικό για σατιρικές εκπομπές για να γελάσουμε και να κλάψουμε με τα χάλια μας και τα χάλια αυτών που μας κυβερνούν κι αυτών που φιλοδοξούν να μας κυβερνήσουν, εντούτοις ελάχιστες είναι αυτές οι εκπομπές και από αυτές ακόμα πιο λίγες αυτές που κερδίζουν το τηλεθεατή.

Η κ. Σπανού αναφέρει εξάλλου ότι η ψιλές θεαματικότητες που παρουσιάζει το παιχνίδι οφείλονται και στο γεγονός ότι ο τηλεθεατής έχει κουραστεί να παρακολουθεί «κακές» ειδήσεις, οι οποίες επικρατούν στην κυπριακή τηλεόραση λόγω της οικονομικής κρίσης, της τρομοκρατίας και του πολέμου στην γειτονιά μας, ο οποίος στέλλει χιλιάδες αθώους πολίτες να θαλασσοπνίγονται στην προσπάθεια τους να επιβιώσουν.

Πηγή: philenews.com